Viên cám sau khi ép bị bở, nứt hoặc không kết dính là một trong những sự cố thường gắp khi sử dụng máy ép cám viên. Không chỉ làm giảm chất lượng thành phẩm, tình trạng này còn khiến viên cám dễ vỡ trong quá trình vận chuyển, bảo quản và làm tăng lượng hao hụt thức ăn

Thực tế, nguyên nhân không hẳn đến từ chất lượng máy àm chuỷ yếu liên quan đến độ ẩm nguyên liệu, công thức phối trộn, cách điều chỉnh máy hoặc tình trạng khuôn ép
Trong bài viết này, Bình Quân Group sẽ giúp bạn xác định nguyên nhân và hướng dẫn cách khắc phục để viên cám chắc, đều và đạt chất lượng ngay từ những mẻ ép đầu tiên
Dấu hiệu nhận biết viên cám bị bở, nứt
Bạn có thể nhận biết tình trạng này qua một số biểu hiện như;
- Viên cám dễ vỡ khi cầm trên tay
- Bề mặt viên cám xuất hiện các vết nứt
- Viên cám không kết dính, rời rạc sau khi ép
- Thành phẩm có nhiều bột cám vụn

Nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu trên, bạn nên kiểm tra lại nguyên liệu và quá trình vận hành trước khi tiếp tục ép
Nguyên nhân khiến viên cám bị bở, nứt
Độ ẩm nguyên liệu chưa phù hợp
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất
Nếu nguyên liệu quá khô, các thành phần khó liên kết với nhau, khiên viên cám dễ nứt và vỡ. Ngược lại, nếu nguyên liệu quá ướt, viên cám cũng khó định hình và dễ biến dạng

Cách khắc phục
- Điều chỉnh độ ẩm nguyên liệu trong khoảng 15 – 20%
- Trộn nguyên liệu thật đều trước khi ép
2. Quả lô chưa ép sát mặt sàng
Khi khoảng cách giữa quả lô và mặt sàng quá lớn, lực ép sẽ không đủ để nén nguyên liệu thành viên chắc

Cách khắc phục
- Điều chỉnh đều 2 bu lông của quả lô
- Đảm bảo quả lô tiếp xúc phù hợp với mặt sàng theo hướng dẫn của nhà sản xuất
3. Mặt sàng mới chưa được rà
Mặt sàng mới thường có độ nhám cao, khiến nguyên liệu khó đi qua các lỗ ép và viên cám không đạt chất lượng

Cách khắc phục
Trước khi sử dụng, nên rà sàng với khoảng 50 – 200 kg bột cám để làm nhẵn bề mặt sàng, giúp viên cám ra đều và hạn chế hiện tượng bở
4. Công thức phối trộn nguyên liệu chưa hợp lý
Nếu tỷ lệ bột quá nhiều hoặc thiếu thành phần có khả năng kết dính tự nhiên, viên cám sẽ khó liên kết

Cách khắc phục
- Phối trộn nguyên liệu theo đúng tỷ lệ
- Nghiền nhỏ nguyên liệu trước khi ép
- Trộn đều để hỗn hợp đồng nhất
5. Mặt sàng hoặc quả lô bị mòn
Sau thời gian dài sử dụng, mặt sàng và quả lô sẽ bị mài mòn, làm giảm lực ép và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng viên cám

Cách khắc phục
- Kiểm tra định kỳ tình trạng khuôn và quả lô
- Thay thế linh kiện khi có dấu hiệu mòn nhiều
- Ưu tiên sử dụng linh kiện chính hãng để đảm bảo hiệu quả
Mẹo giúp viên cám chắc, đẹp và ít bị vỡ
Để hạn chế tình trạng biên cám bị bở, bạn nên lưu ý;
- Duy trì độ ẩm nguyên liệu trong khoảng 15-20%
- Rà sàng đúng kỹ thuật trước khi sử dụng máy mới
- Điều chỉnh quả lô phù hợp với từng loại khuôn ép
- Nạp nguyên liệu đều, không đổ quá nhiều cùng lúc
- Vệ sinh khuôn ép sau mỗi ca làm việc
- Kiểm tra và bảo dưởng máy định kỳ

Thao tác đúng các bước trên, bà con sẽ thấy chất lượng viên cám được cải thiện rõ rệt và máy vận hành ổn định hơn
Khi nào nên kiểm tra hoặc thay khuôn ép ?
Nếu đã điều chỉnh độ ẩm, quả lô và công thức phối trộn nhưng viên cám liên tục bị bở, rất có thể khuôn ép hoặc quả lô đã bị mòn, một số dấu hiệu nhật biết gồm;
- Viên cám không đồng đều
- Năng suất ép giảm
- Máy hoạt động nặng hơn bình thường
- Viên cám thường xuyên nứt hoặc không kết dính

Trong trường hợp này, bạn nên kiểm tra và thay thế linh kiện kịp thời để tránh ảnh hưởng đến hiệu suất và tuổi thọ của máy
Viên cám bị bở, nứt hoặc không kết dính thường bắt nguồn từ độ ẩm nguyên liệu, cách điều chỉnh quả lô, tình trạng mặt sàng hoặc công thức phối trộn. Chỉ cần xác định đúng nguyên liệu và xử lý theo đúng kỹ thuật, bạn hoàn toàn có thể tạo ra những viên cám chắc, đồng đều và đạt chất lượng

Nếu bạn đang sử dụng máy ép cám viên hoặc cần tư vấn lựa chọn dòng máy phù hợp với quy mô chăn nuôi, hãy tham khảo các dòng máy ép cám viên của Bình Quân Group.
Đồng thời, đừng quên xem thêm bài viết ”8 lỗi thường gặp khi sử dụng máy ép cám viên và cách khắc phục” để biết cách xử lý những sự cố phổ biến khác trong quá trình vận hành
