Mùn dừa là một trong những loại giá thể được sử dụng phổ biến trong trồng rau, hoa lan, cây cảnh và cây ăn quả nhờ khả năng giữ ẩm tốt, tơi xốp và giàu chất hữu cơ
Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách làm mùn dừa từ vỏ dừa cũng như quy trình xử lý mùn dừa đúng kỹ thuật trước khi sử dụng
Vậy mùn dừa là gì ? Vì sao cần xử lý mùn dừa trước khi trồng cây ? Quy trình sản xuất mùn dừa được thực hiện như thế nào ? Hãy vùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây
Mùn dừa là gì
Mùn dừa (hay mụn dừa) là phận vụn nhỏ thu được sau quá trình nghiền và tách xơ từ vỏ dừa
Thông thường, sau khi nghiền vỏ dừa sẽ thu được xơ dừa và mùn dừa
Trong đó, mùn dừa chiếm khoảng 70% khối lượng nguyên liệu sau khi tách xơ
Sau khi được xử lý đúng kỹ thuật, mùn dừa trở thành nguồn giá thể sạch có khả năng:
- Giữ nước tốt
- Tăng độ tơi xốp cho đất
- Kích thích bộ rễ phát triển
- Bổ sung hữu cơ cho giá thể
- Hạn chế tình trạng đất bị nén chặt
Nhờ những ưu điểm trên, mùn dừa được sử dụng rộng rãi trong sản xuất nông nghiệp và trồng cây cảnh
Công dụng của mùn dừa trong trồng trọt
Mùn dừa sau khi xử lý có thể được sử dụng để;
- Trồng rau sạch
- Trồng hoa lan
- Trồng cây cảnh
- Trồng dưa
- Ươm cây giống
- Trồng thuỷ canh
- Cải tạp đất bạc màu
Đây là một trong những loại giá thể hữu cơ được nhiều nhà vườn lựa chọn nhờ chi phí thất và hiệu quả cao
Cách làm mùn dừa từ vỏ dừa
Để sản xuất mùn dừa, trước tiên cần nghiền nhỏ vỏ dừa để tách xơ dừa tạo thành mùn dừa
- Thu gom vỏ dừa
- Cho vỏ vào máy nghiền hoặc băm xơ dừa để băm nhỏ và tách thành xơ dừa, mùn dừa
- Sau khi nghiền, phần xơ dừa được tách riêng để phục vụ sản xuất dây thừng, thảm xơ dừa hoặc các sản phẩm thủ công.
- Phần còn lại là mùn dừa thô, phần mùn này cần trải qua quá trình xử lý loại bỏ chất chát và độ mặn
Vì sao cần xử lý mùn dừa trước khi sử dụng ?
Mùn dừa thô thường chứa:
- Tanin
- Lignin
- Muối khoáng
Nếu sử dụng trực tiếp, các chất này có thể làm:
- Cây chậm phát triển
- Rễ khó hấp thụ dinh dưỡng
- Vàng lá
- Còi cọc
- Thậm chí chết cây
Do đó, xử lý mùn dừa là bước bắt buộc trước khi đưa vào sử dụng
Quy trình xử lý mùn dừa trồng cây
Bước 1: xả chát Tanin
- Cho mùn dừa vào bể hoặc thùng chứa
- Đổ nước ngập hoàn toàn nguyên liệu và ngâm từ 1 – 3 ngày
- Sau khi ngâm, nước sẽ chuyển sang màu nâu sẫm do Tanin được hoà tan
Tiến hành thay nước và lặp lại quá trình này khoảng 2 – 3 lần để loại bỏ tối đa lượng Tanin còn lại
Bước 2: xử lý độ mặn
- Pha khoảng 5kg vôi nông nghiệp với 2.200 lít nước
- Cho mùn dừa đã xả chát vào ngâm từ 5 – 7 ngày
- Vôi sẽ giúp trung hoà và loại bỏ lượng muối dư thừa còn tồn tại trong mùn dừa
- Sau khi ngâm xong, tiếp tục rửa lại bằng nước sạch trong 3 – 5 ngày
Bước 3: ủ vi sinh
- Trộn đều mùn dừa với chế phẩm vi sinh Trichodema
- Ủ kín trong khoảng 20 – 25 ngày
- Cứ 3 ngày đảo trộn một lần để nguyên liệu phân huỷ đồng đều
Khi mùn dừa chuyển sang màu nâu đen, tơi xốp và không còn mùi chất là có thể sử dụng
Một tấn vỏ dừa làm được bao nhiêu mùn dừa ?
Tuỳ vào độ ẩm nguyên liệu và tỷ lệ tách xơ, lượng mùn dừa thu được có thể chiếm khoảng 600 – 700kg mùn dừa khô
Sau quá trình xử lý, lượng mùn dừa thành phẩm sẽ giảm thêm do loại bỏ tạp chất, Tanin và độ mặn
Nên dùng máy nào để làm mùn dừa ?
Đối với hộ gia đình hoặc nhà vườn quy mô nhỏ có thể lựa chọn các dòng máy băm xơ dừa B250; B300
Các cơ sở sản xuất mùn dừa thương mại nên sử dụng các dòng máy công suất lớn để đảm bảo tiến độ sản xuất : B350; B450; B1200
Cách phối trộn mùn dừa trồng cây
Sau khi xử lý, mùn dừa có thể phối trộn theo các tỷ lệ sau:
|
Mục đích sử dụng
|
Tỷ lệ phối trộn
|
|
Trồng rau mầm
|
100% mùn dừa
|
|
Ươm hạt giống
|
70% mùn dừa + 30% phân hưu cơ
|
|
Trồng rau, hoa, cây cảnh
|
Khoảng 30% mùn dừa trong giá thể
|
|
Trồng thuỷ canh
|
100% mùn dừa
|
|
Cải tạo đất
|
15 – 20%
|
Mùn dừa và xơ dừa có giống nhau không ?
Không. xơ dừa là phần sợi dài của vỏ dừa, còn mùn dừa là phần vụn nhỏ còn lại sau khi tách xơ
Mùn dừa chưa xử lý có dùng được không ?
Không nên, mùn dừa chưa xử lý thường chứa Tanin và muối gây ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng
Mùn dừa có trồng rau được không ?
Có, sau khi được xử lý loại bỏ Tanin và độ mặn, mùn dừa là một trong những giá thể trồng rau cải, xà lách, rau muống, rau thơm..
Đối với mô hình trồng rau tại nhà, bà con có thể sử dụng 100% mùn dừa hoặc phối trộn với đất sạch, phân hữu cơ để tăng hiệu quả canh tác
Mùn dừa xử lý bao lâu thì dùng được ?
Thời gian xử lý mùn dừa thường kéo dài từ 20 – 35 ngày, tuỳ thuộc vào phương pháp xử lý và điều kiện thời tiết, gồm:
- Xả chát Tanin: 3 – 9 ngày
- Xử lý độ mặn bằng nước vôi: 5 – 7 ngày
- Rửa sạch và ủ vi sinh: 10 – 20 ngày
Khi mùn dừa chuyển sang màu nâu đen, tơi xốp, không còn mùi chát và có độ ẩm ổn định thì có thể sử dụng để trồng cây
Mùn dừa có cần phơi không ?
Sau khi xử lý và ủ vi sinh, mùn dừa có thể được phơi hoặc để ráo nước trước khi sử dụng tuỳ mục đích
Để chủ động nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất giá thể trồng rau, trồng lan hoặc kinh doanh mùn dừa, nhiều cơ sở hiện nay lựa chọn dầu tư máy băm xơ dừa Bình Quân Group để nghiền nhỏ vỏ dừa và sản xuất mùn dừa tại chỗ
Mùn dừa là nguồn giá thể hữu cơ có giá trị cao trong sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tốt nhất, người sử dụng cần thực hiện đầy đủ các bước xử lý nhằm loại bỏ Tanin và độ mặn trước khi sử dụng
